Fakty i mity o probiotykach – co naprawdę warto wiedzieć?
Fakty i mity o probiotykach
Probiotyki są dziś powszechnie dostępne w aptekach, sklepach i sprzedaży internetowej, ale wraz z ich popularnością pojawiło się wiele uproszczeń. „Im więcej bakterii, tym lepiej”, „każdy Lactobacillus działa tak samo”, „probiotyk trzeba brać tylko po antybiotyku” – to tylko część przekonań, które mogą utrudniać świadomy wybór produktu.
W rzeczywistości w przypadku probiotyków znaczenie ma nie tylko obecność bakterii, ale przede wszystkim konkretny szczep, jego ilość, forma produktu, warunki przechowywania oraz sposób stosowania.
Poniżej porządkujemy najczęstsze fakty i mity o probiotykach.
Mit 1. Wszystkie probiotyki są takie same
To jeden z najczęstszych mitów.
Określenie „probiotyk” obejmuje bardzo różne mikroorganizmy. Nawet bakterie należące do tego samego gatunku mogą reprezentować odmienne szczepy, a ich właściwości nie muszą być identyczne.
Na etykiecie produktu można znaleźć na przykład nazwę rodzaju i gatunku bakterii, ale szczególnie istotne jest również oznaczenie konkretnego szczepu.
Przykładem jest:
Lactobacillus acidophilus n.v. Er 317/402 Narine
Lactobacillus wskazuje rodzaj bakterii, Lactobacillus acidophilus – gatunek, natomiast Er 317/402 identyfikuje konkretny szczep. Narine jest jego nazwą zwyczajową.
Wyników badań przeprowadzonych dla jednego szczepu nie należy automatycznie przypisywać wszystkim bakteriom należącym do tego samego gatunku.
Fakt: przy wyborze probiotyku warto sprawdzać pełne oznaczenie szczepu, a nie tylko nazwę rodzaju bakterii.
Mit 2. Im więcej szczepów zawiera probiotyk, tym jest lepszy
Liczba szczepów sama w sobie nie przesądza o jakości produktu.
Preparat zawierający kilka czy kilkanaście różnych mikroorganizmów nie jest automatycznie lepszy od produktu jednoszczepowego. Znaczenie mają przede wszystkim dokładna identyfikacja wykorzystanych bakterii, ich ilość i dokumentacja dotycząca konkretnego szczepu lub określonej kombinacji szczepów.
Probiotyki mogą być zarówno jedno-, jak i wieloszczepowe. Obie formy mogą mieć uzasadnienie, dlatego sama długość listy składników nie powinna być podstawowym kryterium zakupu.
Fakt: więcej szczepów nie oznacza automatycznie lepszego probiotyku.
Mit 3. Najlepszy probiotyk to ten, który ma najwięcej CFU
CFU, czyli Colony Forming Units, określa liczbę żywych mikroorganizmów zdolnych do tworzenia kolonii.
Informacja o CFU jest ważna, ale wysoka wartość podana na opakowaniu nie powinna być analizowana w oderwaniu od pozostałych parametrów produktu.
Znaczenie mają również:
- konkretny szczep,
- zalecana porcja,
- sposób stosowania,
- forma produktu,
- składniki dodatkowe,
- stabilność produktu,
- wymagane warunki przechowywania.
Dlatego porównanie dwóch probiotyków wyłącznie na podstawie liczby CFU może prowadzić do błędnych wniosków.
Fakt: liczba CFU jest ważnym parametrem, ale nie jest jedynym wyznacznikiem jakości probiotyku.
Mit 4. Probiotyki występują tylko w kapsułkach
Kapsułka jest jedną z najpopularniejszych form suplementów probiotycznych, ale nie jedyną.
Produkty zawierające żywe kultury mikroorganizmów mogą występować między innymi w postaci kapsułek, proszku czy saszetek. Forma powinna być dopasowana przede wszystkim do sposobu stosowania i preferencji użytkownika.
Przykładowo produkty Narex zawierające szczep Narine dostępne są zarówno w kapsułkach, jak i saszetkach. Narex Sachets można dodatkowo wykorzystywać zgodnie z instrukcją producenta do przygotowania fermentowanego produktu mlecznego.
Fakt: probiotyk nie musi mieć postaci kapsułki.
Mit 5. Każdy fermentowany produkt spożywczy jest probiotykiem
Jogurt, kefir, kimchi, kiszona kapusta czy inne produkty fermentowane mogą zawierać żywe mikroorganizmy. Nie oznacza to jednak, że każdy fermentowany produkt automatycznie spełnia definicję probiotyku.
Aby mówić precyzyjnie o probiotyku, znaczenie ma odpowiednio scharakteryzowany mikroorganizm oraz jego obecność w odpowiedniej ilości.
Dlatego określenia „produkt fermentowany” i „produkt probiotyczny” nie powinny być traktowane jako synonimy.
Fermentowane produkty spożywcze mogą natomiast stanowić wartościowy element zróżnicowanej diety.
Fakt: żywność fermentowana może zawierać żywe mikroorganizmy, ale nie każda żywność fermentowana jest automatycznie probiotykiem.
Dowiedz się, jak przygotować domowy jogurt Narine.
Mit 6. Probiotyk i prebiotyk oznaczają to samo
Nazwy są podobne, ale dotyczą dwóch różnych rzeczy.
Probiotyk zawiera określone żywe mikroorganizmy.
Prebiotyk jest składnikiem wykorzystywanym selektywnie przez mikroorganizmy gospodarza.
Można spotkać również produkty łączące oba składniki. Takie połączenia określane są jako synbiotyki, jeśli spełniają odpowiednie kryteria.
Przykładem produktu Narex łączącego szczep Lactobacillus acidophilus n.v. Er 317/402 Narine z dodatkowym składnikiem jest Narex Duo, który zawiera również inulinę.
Fakt: probiotyk i prebiotyk to dwa różne pojęcia.
Mit 7. Probiotyk stosuje się przez taki sam czas w każdej sytuacji
Nie istnieje jeden uniwersalny czas stosowania wszystkich probiotyków.
Produkty różnią się szczepem, ilością mikroorganizmów, porcją dzienną oraz przeznaczeniem określonym przez producenta. Z tego względu nie należy przenosić schematu stosowania jednego produktu na wszystkie pozostałe.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić informacje zamieszczone na etykiecie i stosować produkt zgodnie z zalecaną porcją.
Osoby przyjmujące leki, kobiety w ciąży lub karmiące piersią oraz osoby mające problemy zdrowotne powinny w razie wątpliwości skonsultować stosowanie suplementów z lekarzem.
Fakt: sposób i czas stosowania zależą od konkretnego produktu oraz sytuacji użytkownika.
Przeczytaj także: Jak długo przyjmować probiotyk?
Mit 8. Każdy probiotyk stosuje się podczas antybiotykoterapii w taki sam sposób
Antybiotykoterapia jest jednym z powodów, dla których konsumenci interesują się probiotykami, ale także tutaj nie należy traktować wszystkich produktów jednakowo.
Różne mikroorganizmy mogą odmiennie reagować na poszczególne substancje, dlatego sposób stosowania powinien uwzględniać konkretny szczep, preparat oraz informacje producenta.
Nie istnieje jedna zasada dotycząca godzin przyjmowania, odstępu od antybiotyku czy czasu suplementacji, którą można automatycznie zastosować do każdego probiotyku.
Jeżeli probiotyk ma być stosowany podczas leczenia farmakologicznego, warto sprawdzić instrukcję danego produktu i w razie potrzeby skonsultować sposób stosowania z lekarzem lub farmaceutą.
Fakt: podczas antybiotykoterapii znaczenie ma dobór konkretnego produktu i sposób jego stosowania, a nie sama obecność dowolnych bakterii probiotycznych.
Mit 9. Warunki przechowywania probiotyku nie mają większego znaczenia
Probiotyki zawierają żywe mikroorganizmy, dlatego warunki przechowywania mogą mieć znaczenie dla zachowania parametrów produktu.
Nie oznacza to jednak, że każdy probiotyk musi być przechowywany identycznie. Wymagania zależą od konkretnego produktu i technologii zastosowanej przez producenta.
Niektóre preparaty mogą być przechowywane w temperaturze pokojowej, inne wymagają chłodzenia.
Najważniejszą zasadą jest więc stosowanie się do informacji podanych na opakowaniu.
W przypadku produktów zawierających Narine również należy przestrzegać warunków przechowywania określonych dla konkretnego wariantu.
Fakt: sposób przechowywania jest jednym z parametrów, które warto sprawdzić przed zakupem probiotyku.
Mit 10. Narine to nazwa wszystkich bakterii Lactobacillus acidophilus
Narine nie jest ogólną nazwą bakterii Lactobacillus acidophilus.
Jest nazwą konkretnego szczepu:
Lactobacillus acidophilus n.v. Er 317/402 Narine.
W obrębie gatunku Lactobacillus acidophilus mogą występować różne szczepy posiadające własne oznaczenia i właściwości.
Jeżeli na opakowaniu produktu widnieje wyłącznie określenie „Lactobacillus acidophilus”, nie oznacza to automatycznie, że znajduje się w nim szczep Narine.
Historia Er 317/402 Narine jest związana z Armenią i badaniami prowadzonymi przez zespół prof. Levona Erzinkyana. Producent Narex LLC rozwija produkty wykorzystujące ten szczep od 1999 roku.
Więcej informacji znajdziesz w artykule Czym jest bakteria Narine? Szczep Er 317/402 oraz na stronie poświęconej historii Narine.
Mit 11. Suplement probiotyczny może zastąpić zróżnicowaną dietę
Suplement diety jest uzupełnieniem codziennego sposobu żywienia, a nie jego zamiennikiem.
Na mikrobiotę wpływa wiele elementów stylu życia i diety. Znaczenie mają między innymi różnorodność spożywanych produktów, odpowiednia ilość błonnika oraz obecność produktów fermentowanych.
Probiotyk może być elementem codziennej diety, ale nie zastępuje prawidłowego żywienia ani zaleconego leczenia.
Fakt: suplementację należy traktować jako element szerszego podejścia do diety, a nie sposób na zastąpienie jej podstaw.
Jak wybrać probiotyk?
Zamiast kierować się wyłącznie reklamą, liczbą szczepów albo największą wartością CFU na froncie opakowania, warto dokładnie przeczytać etykietę.
Przy porównywaniu produktów zwróć uwagę przede wszystkim na:
- pełne oznaczenie szczepu – pozwala ustalić, jaki dokładnie mikroorganizm znajduje się w produkcie;
- liczbę CFU – informuje o ilości żywych mikroorganizmów;
- zalecaną porcję dzienną – sama liczba bakterii w kapsułce nie mówi jeszcze, jaka ilość jest przewidziana do codziennego stosowania;
- formę produktu – kapsułka lub saszetka może być wygodniejsza w zależności od preferencji;
- składniki dodatkowe – warto sprawdzić cały skład, a nie tylko nazwę bakterii;
- warunki przechowywania – szczególnie w przypadku preparatów wymagających określonej temperatury;
- instrukcję stosowania – sposób użycia może różnić się pomiędzy poszczególnymi produktami.
Probiotyki Narine – jeden konkretnie oznaczony szczep
Produkty probiotyczne Narex opierają się na szczepie Lactobacillus acidophilus n.v. Er 317/402 Narine.
W ofercie znajdują się różne warianty tego samego szczepu – kapsułki Narex Caps, Narex Forte i Narex Duo oraz Narex Sachets w formie proszku. Produkty różnią się między innymi ilością CFU, formą oraz dodatkowymi składnikami.
Dzięki temu zamiast porównywać przypadkowe preparaty wyłącznie według liczby bakterii lub liczby szczepów, można sprawdzić dokładnie oznaczony mikroorganizm, jego ilość oraz formę produktu.
Zobacz wszystkie probiotyki Narine Narex i porównaj dostępne warianty.
Najważniejsze fakty o probiotykach
Dobry wybór probiotyku nie powinien opierać się na jednej liczbie widocznej na opakowaniu. Znaczenie ma cały produkt: konkretny szczep, jego oznaczenie, CFU, porcja, skład, forma, przechowywanie i sposób stosowania.
Nie wszystkie probiotyki są takie same, większa liczba szczepów nie musi oznaczać lepszego produktu, a każdy fermentowany produkt nie jest automatycznie probiotykiem.
Najważniejsza zasada jest prosta: zamiast szukać „najmocniejszego probiotyku”, warto sprawdzić co dokładnie znajduje się w produkcie.